दिल्ली । यस समयमा सम्पूर्ण उत्तर भारतमा हावा खराब छ। दिल्ली-एनसीआरमा श्वासप्रश्वाससम्बन्धी आपतकालीन अवस्था छ। तर देशको ठूलो जनसङ्ख्या स्वच्छ र स्वस्थ हावामा सास फेरिरहेको छ। दक्षिण भारतको हावा तुलनात्मक रूपमा स्वच्छ छ। यी धेरै शहरहरूमा प्रदूषणको कुनै ट्रेस छैन।
केन्द्रिय प्रदुषण नियन्त्रण बोर्ड (CPCB) ले शनिबार साताको अन्त्यमा जारी गरेको वायुको गुणस्तर सूचकांक 200 शहरहरू मध्ये 26 शहरहरूको सूचकांक 50 भन्दा कम छ। जबकि २८ सहरमा यो संख्या ३ सय नाघेको छ । नौ सहरमा संकट चरम सीमामा पुगेको छ । यहाँ सूचकांक 400 भन्दा माथि छ। यसमा नोएडा, ग्रेटर नोएडा, गाजियाबाद र फरीदाबाद सहित दिल्ली समावेश छ।
CPCB को तथ्यांक अनुसार शनिबार ग्रेटर नोएडा सबैभन्दा प्रदूषित सहर थियो। यसको वायु गुणस्तर सूचकांक 490 मा रेकर्ड गरिएको थियो। वायु गुणस्तर स्पेक्ट्रमको अर्को छेउमा, सबैभन्दा राम्रो हावा तमिलनाडुको अलियालुरबाट थियो। सहरको वायु गुणस्तर सूचकांक मात्र १२ थियो। जसमा तमिलनाडुको रामनाथपुरम दोस्रो स्थानमा छ। यहाँ हावाको गुणस्तर 14 मा रेकर्ड गरिएको थियो। हावाको गुणस्तरको सन्दर्भमा, उत्तर र दक्षिण भारत बीच स्पष्ट विभाजन रेखा छ।
खराब देखि अत्यन्तै खराब हावा गुणस्तर भएका अधिकांश शहरहरू उत्तर भारतमा छन् र राम्रो देखि सन्तोषजनक वायु गुणस्तर भएका अधिकांश शहरहरू दक्षिण भारतमा छन्। दिल्ली-एनसीआरका वायु प्रदूषणका अनुसन्धानकर्ता तथा राजस्थानको केन्द्रीय विश्वविद्यालयका प्राध्यापक डा. जय प्रकाशले भूगोलसँगै मौसमी अवस्थाले यसमा ठूलो भूमिका खेल्ने बताउँछन्। सिन्धु-गंगा मैदानहरूमा, हावाले धुलोका कणहरू टाढा लैजान्छ। पञ्जाबबाट निस्कने धुवाँ र राजस्थानबाट आएको बलौटे हावाले दिल्ली-एनसीआरलाई असर गर्छ।
