काठमाडौं। कुरिलोको पातलो डाँठ तरकारीका लागि उपयोगी छ। कुरिलोलाइ प्याक फ्रिटाटासदेखि सलाद र सूपका लागि प्रयोग गर्न सकिन्छ। केही हदसम्म घाँसे स्वाद यसलाई मन पराउने एउटा मात्र कारण हो । यो पोषण लाभहरूका लागि महत्वपूर्ण छ । यसका सम्भावित क्यान्सरसँगको लडाई, मूत्रवर्द्धकलगायत गुणहरू छन् ।
कुरिलो वास्तवमा के हो ?
यो एक तरकारी हो जुन लगभग तीनसय प्रजातिका बिरुवाहरुको एक जीनबाट आउँछ, जसमा केहि सजावटी बिरुवाहरुको रूपमा हुर्काइन्छ । धेरैजसो मानिसहरू यसलाइ गार्डेन एस्पारागस, वा एस्पारागस अफिसिनालिस राइट अप एरो . भनेर चिनिने खाद्य प्रजातिका रुपमा पनि परिचित छन् । यो तरकारी पहिलो पटक ग्रीसमा २५ वर्षपहिले उब्जाइएको थियो, र विज्ञहरू भन्छन् कि पुरातन रोमीहरूले पनि यससँग रमाइलो गर्थे। यो धेरै तरकारीहरू भन्दा फरक छ । जुन वार्षिक रूपमा रोप्नु पर्ने मौसममा हुन्छ । यसैले केही मानिसहरूले नियमित रूपमा जंगलमा बढेको शतावरीलाई खोज्छन् र फेला पार्छन् ।
कुरिलो अर्थात एस्पारागस केही आधारभूत माटोमा समशीतोष्ण हावापानीमा उम्रिने र हुर्कने गर्छ । आज, चीन, थाइल्याण्ड, मेक्सिको, पेरु र जर्मनी विश्वमा अधिकांश एस्पारागसको व्यावसायिक वृद्धि गर्न अगाडि देखिएका छन् । यद्यपि हरियो कुरिलो सबैभन्दा सामान्य हो । गुलाबी, बैजनी र सेतो प्रजातिमा यो पाइने गर्छ । यसको बोटमा रंगद्रव्यको अभाव हुन्छ किनभने यो पूर्णतया भूमिगत हुर्किएको हुन्छ, त्यसैले रंग-उत्पादन गर्ने क्लोरोफिल कहिल्यै विकसित हुँदैन। जब बिरुवा जमिनबाट फुट्छ, सूर्यको किरणले यसलाई हरियो बनाउँछ, र केही प्रजातिहरूमा एन्थोसायनिन हुन्छ, एक पिग्मेन्ट युक्त यौगिक जसले बैजनी रङ बनाउँछ। सेतो शतावरीमा हल्का, अधिक नाजुक स्वाद हुन्छ । कुरिलो फ्रान्समा ठूलो मात्रामा उब्जनी गरिन्छ, त्यसैले यो सामान्यतया युरोपमा पाइन्छ।
कुरिलोको पोषण तथ्य के हो ?
यसमा प्रशस्त क्यालोरी, कार्बोहाइड्रेट, फाइबरलगाइत पोषणा तत्व पाइने गर्छ । कुरिलो सबैभन्दा पौष्टिक सन्तुलित तरकारीहरू मध्ये एकको रूपमा चिनिन्छ। यो फ्याट र कोलेस्ट्रोलरहित हुन्छ । यस्तै स्सोडियम यसमा एकदमै कम छ, र धेरै मुख्य पोषक तत्वहरूले भरिएको छ। अमेरिकी कृषि विभागका अनुसार कुरिलोमा विभिन्न पोषक तत्वहरू छन् । भिटामिन 'के' ले रगत जम्न र हड्डीहरूलाई स्वस्थ राख्नमा भूमिका खेल्छ । पोटासियमले स्नायु र मांसपेशीलाई राम्ररी काम गर्न राख्छ । यस्तै यसको सेवन गर्दा भिटामिन सी, एक एन्टिअक्सिडेन्ट, छाला, हड्डी र जोड्ने तन्तुहरूलाई मद्दत गर्दछ। फलाम अवशोषणक लागि पनि महत्त्वपूर्ण छ । भिटामिन ए हड्डीको बृद्धि, दृष्टि, प्रजनन, कोशिकाका कार्यहरू र प्रतिरक्षा प्रणालीका लागि संजीवनी नै मानिन्छ, जुन कुरिलाेमा पाइन्छ ।
कुरिलोका सम्भावित स्वास्थ्य लाभहरू
कुरिलोले दाँतको दुखाइदेखि लिएर जनावरका बिमार सबै कुरामा लाभदायी छ। राइट अप एरो आधुनिक-दिनका अध्ययनहरूमा त्यस्ता हरेक दावीहरू नराखिएको भए तापनि यसमा पाइने केही पोषक तत्वहरूले स्वास्थ्यलाई फाइदा पुर्याउन सक्छन् भन्ने प्रमाणहरू छन् । विज्ञहरू भन्छन् कि गर्भवती हुन चाहने महिलाहरूले सिफारिस गरिएको मात्रामा फोलिक एसिड उपभोग गर्न महत्त्वपूर्ण छ, जुन फोलेटको सिंथेटिक रूप हो । यो तत्व कुरिलोमा नै पाइन्छ । द सेन्टर फर डिजिज कन्ट्रोल एन्ड प्रिभेन्सन (सीडीसी) ले दुई सामान्य जन्म दोष रोक्नका लागि प्रति दिन ४०० एमसीजी फोलिक एसिड लिन भनेको छ । यस्तै उच्च फोलेट स्तर भएका खानाहरूमध्ये कुरिलो एक पनि मानिन्छ ।
यसको तरकारी सेवन गरिए क्यान्सरसँग लड्ने क्षमताको विकास हुन्छ किनभने यसमा एन्टिअक्सिडेन्ट ग्लुटाथियोन हुन्छ । राइट अप एरो ग्लुटाथियोन यसको डिटोक्सिफाइ गर्ने गुणहरूको लागि परिचित छ र यसले शरीरबाट कार्सिनोजेनहरू हटाउन भूमिका खेलेको विभिन्न अध्ययनले देखाएको छ। धेरै तरकारीहरू जस्तै, यसमा पनि पोटासियम हुन्छ, जसले उच्च रक्तचाप भएका मानिसहरूलाई मद्दत गर्न सक्छ ।
मानव आहारमा यसकोको प्रभावबारे धेरै वैज्ञानिक अध्ययनहरू नभए पनि यसको मूत्रवर्धक गुणहरूले यसलाई चीन र कोरियामा पिसाबसम्बन्धी समस्याहरका लागि हर्बल औषधि उपचारको रूपमा लोकप्रिय बनाएको छ । नेशनल लाइब्रेरी अफ मेडिसिनका अनुसार कुरिलोमा धेरै कम मात्रामा पाइने एमिनो एसिड एस्पारागिनले मूत्रवर्धकको रूपमा काम गर्दछ, जसले शरीरलाई अतिरिक्त पानी र नुनबाट मुक्त गर्न मद्दत गर्दछ । यस्तै यसले रक्तचाप कम गर्न योगदान पुर्याउँछर अन्त्यमा , एक अनुसन्धानले सुझाव दिएको छ कि कुरिलो एक्स्ट्र्याक्टले ह्यङ ओभरहरू कम गर्न मद्दत गर्न सक्छ ।
वजन घटाउन उपयोगी
यसमा क्यालोरी कम हुन्छ, तर अझै पनि फाइबर जस्ता पोषक तत्वहरू समावेश छन्, कुरिलो आफ्नो वजन घटाउन वा कायम राख्न खोज्नेहरूको लागि राम्रो विकल्प हो । यो क्यालोरीमा कम छ र मुख्यतया पानीमा आधारित छ, त्यसैले यसमा भरिएको वजन बढ्ने सम्भावना छैन । थप रूपमा, उच्च फाइबरयुक्त आहारहरू क्यालोरीहरू कटौती गर्ने मानिसहरूको तौल घटाउनेसँग सम्बन्धित छन् ।
साइड इफेक्ट के हो ?
सायद कुरिलो खाँदा हुने साइड इफेक्ट यो हो कि प्राय;मान्छेको पिसाब यसले दुर्गन्धित पार्छ । एक अध्ययनले लगभग सात हजार मानिसमा सर्वेक्षण गर्यो । कुरिलो खाएपछि यसमा कडा गन्ध आउने तथ्य फेला पर्यो । कुरिलोमा एसिड हुन्छ, पच्दा सल्फर यौगिकहरू छोड्छ र पिसाबमा गन्ध दिन्छ । तर सबैले एसिडलाई सल्फर छोड्ने तरिकाले पचाउँदैनन्, त्यसैले सबैको पिसाबमा गन्ध आउँदैन ।
